ยักษ์ ยางนาแห่งบ้านดงหลวง

หากเรามองเห็นคุณค่าของต้นไม้ นอกเหนือจากราคาท่อนซุง…ท่ามกลางข่าวต้นไม้ใหญ่ในเมืองถูกตัดโค่นลงทุกวัน  แต่ ณ มุมเล็กๆ มุมหนึ่งของประเทศไทย ชาวบ้านกลุ่มหนึ่งได้รวมเงินกันเพื่อไถ่ชีวิตต้นไม้ใหญ่ต้นหนึ่งไว้

Yangna-Bandongluang-01

ณ หมู่บ้านดงหลวง ตำบลบึงทวาย อำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร ที่นั่นมีต้นยางนาใหญ่ต้นหนึ่ง ซึ่งคาดกันว่ายืนต้นตรงนั้นมาแล้วกว่า 300 ปี ด้วยขนาดเส้นรอบวง 8.1 เมตร หรือขนาด 4-5 คนโอบ อยู่ในที่ดินส่วนตัวที่สืบทอดมาแล้วหลายรุ่น  แต่จุดเปลี่ยนสำคัญมาถึงเมื่อปี 2533 ได้มีการทำเรื่องถึงป่าไม้เขตเพื่อขอตัดโค่นยางใหญ่ต้นนี้

หลังคำขอได้รับการอนุมัติ เงินถูกเปลี่ยนมือแล้วจำนวน 40,000 บาท ยางนาใหญ่ที่ยืนต้นมานานกว่า 300 ปี กำลังถึงคราวจะต้องโค่นล้ม แต่แล้วก่อนถึงวันตัดโค่นหนึ่งวัน ชะตากรรมของยางนาใหญ่ต้นนี้ก็เปลี่ยนไป

คุณชัยยุทธ อภิวาทนสิริ คือคนแรกที่ได้ทราบข่าวการขอตัดต้นยางนา เขารีบนำความไปบอกคุณปราสาท ตงศิริ ประธานหอการค้าในเวลานั้น และเพียงไม่นาน สิ่งมหัศจรรย์ก็เกิดขึ้น การประสานงานเพื่อรักษาชีวิตต้นยางใหญ่เริ่มขึ้นทันที เพียงแค่วันเดียว คุณปราสาทได้ประสานไปยังผู้ใหญ่บ้าน จัดประชุมชาวบ้าน ทำหนังสือคัดค้านพร้อมลายเซ็นชาวบ้านส่งไปป่าไม้เขต จนในที่สุดก็สามารถยับยั้งการตัดโค่นได้ทันเวลา หลังจากนั้นทางสโมสรโรตารี จ.สกลนคร จึงได้เป็นตัวตั้งตัวตีในการระดมทุนเพื่อซื้อที่ดินและต้นยางต้นนี้กลับคืนมา โดยมีผู้ร่วมสมทบทุนมากมาย ทั้งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ในสมัยนั้น สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ชาวบ้านดงหลวง หน่วยงานเอกชน และผู้มีใจเดียวกันอีกมากมาย รวมเป็นเงิน 67,299 บาท และได้มอบที่ดินผืนนี้ให้แก่ อบต. เพื่อเป็นพื้นที่สาธารณะ รวมทั้งจัดพิธีบวชต้นยางใหญ่ เพื่ออนุรักษ์ต้นยางนี้ไว้สืบไป

Yangna-Bandongluang-02ปัจจุบัน ยางใหญ่นี้ยังยืนต้นตระหง่านเป็นความภูมิใจของชุมชน ริมถนนสายหลักมีป้ายบอกทางไปต้นยางใหญ่ ในแผนที่กูเกิลมีพิกัด ‘ต้นยางใหญ่ 100 ปี’  ในยูทูปมีคลิป ‘ประวัติต้นยางใหญ่ บ้านดงหลวง สกลนคร’ เป็นอินโฟกราฟิกการ์ตูนเล่าประวัติความเป็นมา และในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ของทุกปีนับตั้งแต่ปี 2555 เป็นต้นมา ทาง อบต. ได้มีการจัดพิธีบวงสรวงต้นยาง ซึ่งทุกคนในหมู่บ้านจะมารวมตัวกัน เป็นกุศโลบายให้ทุกคนเห็นคุณค่าของยางต้นนี้ นอกจากยางต้นนี้จะมีความผูกพันกับชุมชนอย่างแน่นแฟ้นแล้ว ในช่วงเข้าพรรษาแต่ละปี จะมีผึ้งป่ามาอาศัยกิ่งก้านต้นยางใหญ่ 20-30 รัง ซึ่งชาวบ้านจะไม่มีใครขึ้นไปตี เนื่องจากถือว่าเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของหมู่บ้าน

“ผมรักต้นไม้ ต้นไม้ของใครที่ไหนผมรักหมด ผมไม่ได้ทำอะไรมาก ผมแค่เป็นคนนำข่าวไปบอก ที่ต้นไม้นี้อยู่ได้เพราะทุกคนช่วยกัน” คือคำพูดของคุณชัยยุทธ  อภิวาทนสิริ ผู้เป็นจุดเริ่มต้นของขบวนการรักษาชีวิตต้นยางนา

นี่คือหนึ่งใน ‘มรดก’ ที่ชาวบ้านดงหลวงทิ้งไว้ให้คนรุ่นต่อไป – มรดกที่มีค่ากว่าทรัพย์สินเงินทอง มรดกที่ให้ความร่มรื่น ร่มเย็น มรดกที่ฟอกอากาศบริสุทธิ์ให้ทุกชีวิตได้หายใจ  มรดกที่นับวันยิ่งหาได้ยากขึ้นทุกที….

Yangna-Bandongluang-Maythira

เมธิรา เกษมสันต์ เล่าเรื่อง ถ่ายภาพแรก และวาดภาพประกอบ
ถ่ายภาพลำดับที่สอง บันทึกภาพโดย ชาญพิชิต พงศ์ทองสำราญ

Advertisements

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: